Scroll to Content

Naast de woning moet ook de omgeving geschikt worden gemaakt om langer thuis te kunnen wonen. Het Healthy Ageing Network Northern Netherlands (HANNN) omschrijft dat alledaagse zaken cruciale factoren zijn in blue zones. Wat ons betreft hoort het ‘alledaagse landschap’ daar ook bij. In de Oosterparkwijk is dat echter niet overal terug te vinden. Met de bouw van de stadsuitbreidingen buiten de singel, zoals de Oosterparkwijk, is het oorspronkelijke agrarische karakter van de omgeving van Groningen letterlijk de stad uit ‘geduwd’. In de Oosterparkwijk werden vervolgens klassieke parken en groene straten aangelegd. Inmiddels zijn de straten geleidelijk aan ‘versteend’ en vooral op verkeer ingericht. Andere kleinschalige parkjes, groene overhoeken en pleintjes liggen er soms verloederd bij en vormen geen uitnodigende omgeving voor verblijf en bewegen.

Naar een ‘verrijkte’ openbare ruimte
Dingen kunnen doen die nieuw en uitdagend zijn, is heel belangrijk voor de ontwikkeling en het behoud van een gezond brein en speelt een belangrijke rol bij de ontwikkeling en het behoud van spierkracht en conditie. Daarom hoort bij een toekomstbestendige wijk een openbare ruimte die verbindt (sociaal, functioneel, landschappelijk), veilig en comfortabel is voor verschillende doelgroepen, uitnodigt tot bewegen en klimaatbestendig is. Met andere woorden; een ‘rijke’ omgeving om in te leven.

Ode aan de stads-hamrik: landschappelijk netwerk van collectiviteit met sterke verbindingen
De ontwerpaanleidingen om de huidige openbare ruimte van de Oosterparkwijk toekomstbestendig en ‘verrijkt’ te maken vinden we in de historie. Voordat de Oosterparkwijk werd gebouwd stond het gebied ten oosten van de binnenstad van Groningen op historische kaarten bekend als de ‘Ooster Stadshamrik’. Een agrarisch gebied dat zich tot ver in de provincie uitstrekte. Het woord ‘hamrik’ verwijst naar een stuk agrarische grond dat gemeenschappelijk gebruikt kon worden. In onze visie laten we de vergeten parkjes, pleintjes en overhoeken opnieuw tot leven komen door deze om te dopen in ‘stadshamrikken’: collectieve plekken (‘stepping stones’) in de openbare ruimte waar het (agrarische) landschap de stad weer wordt binnengehaald. Hier wordt door stadsboeren voedsel verbouwd en vee gehouden, worden beweegtuinen gerealiseerd en wordt de omgeving sterk vergroend. De hamrikken komen op verschillende schaalniveaus in de wijk voor en worden onderling verbonden door bestaande en nieuwe groenstructuren. Hiermee ontstaat een landschappelijk netwerk dat de binnenstad via de Oosterparkwijk met het omliggende landschap van Groningen verbindt: het alledaagse landschap tot aan de voordeur.

Daarnaast verbindt een herkenbare en doorgaande route voor langzaam verkeer (wandelen en fietsen) de verschillende hamrikken in de wijk met het Ambachtshuis, Oosterparkheem en de collectieve ruimtes in de diverse hoekpanden. Ook wordt voorgesteld de bestaande buslijnen en hoofdfietsroutes, welke deels om de wijk heen gaan, meer de wijk in te trekken om zo de mobiliteit van mensen te vergroten.

Gezond stadsklimaat
Om de nieuwe groenstructuren en routes te kunnen realiseren worden straatprofielen gefaseerd autoluw gemaakt en krijgt groen weer de ruimte. Hiermee ontstaat parallel een beter stadsklimaat en kan plaatselijke waterproblematiek worden aangepakt. Tot slot worden obstakels voor minder validen verwijderd en zijn voetgangersroutes altijd gelijkvloers. Hiermee worden bewoners meer verleid om naar buiten te gaan en komen straten weer tot leven. Vanuit deze integrale aanpak ontstaat een veilig, uitnodigend en verrijkt netwerk van verbonden openbare ruimtes op verschillende schaalniveaus met diverse functies. Voor de investeringen in de openbare ruimte neemt de gemeente de verantwoordelijkheid zoals dat nu ook al gebeurt via programma’s of onderhoudsbudgetten. Deze investeringen zijn verder niet in de businesscase (volgend onderdeel) opgenomen.

Lees verder bij het volgende onderdeel: Van versnippering naar financieel ontzorgen